Menu Sluiten

Clubverlichting trends na ADE 2026: licht, lasers en geluid uit de clubs

Amsterdam Dance Event vierde van 21 tot en met 25 oktober zijn dertigste editie. Een week lang draaiden honderden clubavonden, showcases en conferenties door de hele stad. Wie verder keek dan de line-ups, zag ook waar de techniek achter het clubleven naartoe beweegt. Niet één grote revolutie, maar een paar duidelijke lijnen: beeld dat de hele ruimte vult, geluid dat om je heen staat in plaats van alleen voor je, licht dat automatisch meebeweegt met de muziek, compactere lasers en een steeds serieuzer gesprek over energie en duurzaamheid. In dit artikel zetten we die trends op een rij, met voorbeelden uit het ADE-programma en recent nieuws van fabrikanten.

Vooraf: in ons voorbeschouwing op ADE 2026 legden we al uit waar je als bezoeker op kunt letten. Dit stuk is het vervolg: wat zegt het programma van deze editie over de clubtechniek van de komende jaren, en wat betekent dat voor een gewoon feest of een kleinere zaal?

Trend 1: de hele ruimte wordt het scherm

De opvallendste verschuiving zit in beeld. Waar een club vroeger vooral een podium met een paar schermen achter de dj had, wordt nu steeds vaker de complete ruimte gebruikt. Het duidelijkste voorbeeld tijdens ADE was Fabrique des Lumières in de Westergasfabriek. Dat is normaal een digitaal kunstmuseum waar beelden op alle muren worden geprojecteerd. Dome Concerts maakte er van 21 tot en met 24 oktober een clublocatie van, met onder meer een 3D-show van Max Cooper en een nacht van Wolvenroedel. De organisatie van die laatste avond schreef vooraf dat ze elke muur in visuals wilde onderdompelen, live afgestemd op de muziek.

Dezelfde aanpak zag je in het ARTIS Planetarium, waar Maarten Vos en Maotik hun audiovisuele show Erratic Weather voor het eerst onder een 360-gradenkoepel lieten zien. En in de club Shelter onder de A’DAM Toren hangen LED-schermen aan het plafond, zodat het beeld boven het publiek zit in plaats van alleen voor het publiek.

Voor licht betekent dat iets belangrijks: als de muren al vol beeld zitten, hoeft de lichtshow niet alles te doen. Lichtontwerpers kiezen dan vaker voor minder, maar gerichtere armaturen, zoals smalle beams die door het beeld heen snijden, in plaats van een plafond vol lampen. Op een kleiner feest zie je dat terug in de keuze voor een LED-scherm of projectie achter de dj, aangevuld met een paar moving heads en LED-parren voor kleur op de muren.

Trend 2: kunst en licht lopen in elkaar over

Voor het jubileum liet ADE een groot kunstwerk maken in plaats van een extra podium. Kunstenaar Boris Acket en producent Making Waves bouwden in de Centrale Markthal EINDER: een textielinstallatie van ongeveer 80 bij 25 meter die door ventilatoren in beweging wordt gehouden en met licht en geluid tot leven komt. De installatie is van 21 oktober tot en met 1 november te zien en is het decor voor concerten van onder andere het Koninklijk Concertgebouworkest en Joep Beving. De technische productie ligt bij Goonie Crew.

Opvallend is wat ADE-directeur Jan-Willem van de Ven over Acket zegt: hij begon in de clubcultuur als maker van visuals in het voorprogramma en is nu zelf de hoofdact. Dat laat zien hoe serieus beeld- en lichtontwerp binnen de dance-wereld wordt genomen. Licht is niet langer alleen ondersteuning van de dj, het kan zelf de reden zijn om te komen.

Trend 3: geluid dat om je heen staat

Bij geluid is het grote thema ruimtelijk of immersief geluid. Dat betekent dat de luidsprekers niet alleen links en rechts van het podium hangen, maar rondom het publiek. Een geluid kan dan van achteren komen of langzaam door de zaal bewegen. In Amsterdam is The Other Side in de Houthavens een van de clubs die daar volledig op inzet. De zaal voor zo’n 900 bezoekers heeft volgens de club een L-Acoustics L-ISA-systeem in een 14.1.5-opstelling: veertien hoofdkanalen rondom, één subwoofer-kanaal en vijf luidsprekers boven het publiek. Tijdens ADE draaide daar onder meer de serie Full Cycle met live-optredens die speciaal voor dit 360-gradengeluid zijn gemaakt.

Tegelijk blijft het klassieke, krachtige clubgeluid populair. Shelter werkt met een Funktion-One-systeem en in de kapel van Hotel Arena stond voor de labelavond van All Night Long Records een L-Acoustics-systeem aangekondigd. Immersief geluid is dus een toevoeging, geen vervanging. Wil je meer weten over hoe ruimtelijk geluid werkt, lees dan ons artikel over d&b Soundscape en 3D-geluid. Over de basis van grote geluidssystemen lees je meer in de wiki over line arrays en subwoofers.

Trend 4: licht dat zichzelf programmeert op de muziek

Misschien de trend met de meeste gevolgen voor kleinere clubs, bars en drive-in-shows: lichtsturing die rechtstreeks gekoppeld is aan de muziek van de dj. Eind september kondigde AlphaTheta, het bedrijf achter Pioneer DJ, aan dat de dj-software rekordbox en de app PRO DJ LINK Bridge nu officieel samenwerken met SoundSwitch, de lichtsoftware van inMusic. Tot nu toe liep die koppeling via Ableton Link en werd alleen het tempo gedeeld. Nu werken de programma’s direct samen.

Promotiebeeld van rekordbox en PRO DJ LINK Bridge met ondersteuning voor de lichtsoftware SoundSwitch
Rekordbox en PRO DJ LINK Bridge werken sinds eind september samen met SoundSwitch. Foto: AlphaTheta / rekordbox

Wat dat in de praktijk betekent: SoundSwitch kan je muziekbibliotheek analyseren en per nummer zelf een lichtshow maken, afgestemd op opbouw, breaks en drops. Je kunt ook zelf per nummer een show programmeren, of vooraf gemaakte loops en vaste lichtstanden gebruiken, bijvoorbeeld voor een openingsdans. De lichtshow volgt de faders op de mixer, dus als je een nummer in mixt, mengt het licht mee. Via PRO DJ LINK Bridge werkt het ook met losse clubspelers zonder laptop-software, zoals de CDJ-3000X en de DJM-A9.

Er zitten wel voorwaarden aan. Je hebt een betaald Creative- of Professional-abonnement op rekordbox nodig, een aparte SoundSwitch-licentie en een DMX-interface om de lampen aan te sturen. DMX is de standaardtaal waarmee een lichtsturing opdrachten aan lampen geeft; meer daarover lees je in onze wikipagina over DMX-lichtsturing. AlphaTheta noemt zelf bars, lounges, bruiloften, bedrijfsfeesten en kleinere clubs als doelgroep: plekken waar geen aparte lichttechnicus staat en de dj zelf licht en geluid verzorgt.

Trend 5: lasers worden kleiner, sterker en beter geregeld

Lasers horen al jaren bij de clubscene, maar de apparatuur verandert snel. Een goed voorbeeld is de BRUTE-serie van het Nederlandse BeamZ Pro (Tronios). Productontwikkelaar Renco van Harten vertelde aan TPi dat het doel een veel kleinere behuizing was, mogelijk gemaakt door nieuwe koeling, en een volledig waterdichte IP65-kast zodat de laser binnen en buiten bruikbaar is. Ook benadrukt hij dat het nog steeds om professionele lasers gaat waarvoor kennis van veiligheid en regels nodig is.

De BeamZ Pro BRUTE-laserserie, compacte animatielasers in een waterdichte behuizing
De compacte BeamZ Pro BRUTE-lasers met IP65-behuizing. Foto: BeamZ / Tronios via TPi

Dat veiligheidsthema groeit mee. De Amerikaanse fabrikant X-Laser lanceerde eind oktober een online Customer Hub met cursussen voor laseroperators, hulpmiddelen voor vergunningen en rekentools voor bijvoorbeeld de veilige afstand tot het publiek. Die vergunningregels zijn Amerikaans, maar de beweging is breder: hoe krachtiger en goedkoper lasers worden, hoe belangrijker het is dat de bediener weet wat hij doet. Huur je een lasershow voor een feest, vraag dan altijd hoe de verhuurder de veiligheid regelt en of de laser niet in het publiek schijnt.

Daarnaast verschijnen er lampen die een laser als lichtbron gebruiken, zonder zelf een laser-effect te zijn. Robe introduceerde begin 2026 de GigaPointe, een moving head met een witte laser-fosforbron die extreem felle bundels maakt. Volgens Lighting&Sound America hingen er 40 van op de TPi Awards in Londen. Dit soort felle armaturen maakt het mogelijk om met minder lampen toch krachtige beams door rook en beeld te sturen.

Felle witte bundels van moving heads op de stand van Robe tijdens ISE 2026
Beams van Robe-armaturen tijdens de presentatie op ISE 2026. Foto: Robe Lighting

Trend 6: duurzaamheid en batterijen

Duurzaamheid had dit jaar weer een eigen programma: ADE Green, op vrijdag 23 oktober in Felix Meritis. Voor de techniek was vooral het panel over minder belastend touren interessant, met onder anderen Jasper Goossen van Showpower. Daar ging het over de vraag of batterijopslag kan helpen om de CO2-uitstoot van shows te verlagen. Bij de expertsessies sprak Paul Schurink, ook van Showpower, over batterijstroom. Het idee is eenvoudig: in plaats van een dieselaggregaat dat de hele nacht draait, laad je een grote batterij op en gebruik je die voor licht en geluid. Doordat LED-verlichting veel minder stroom vraagt dan oude lampen, wordt dat steeds haalbaarder.

Ook kleinere rigs passen in dat verhaal. Een paar sterke, efficiënte armaturen in combinatie met beeld op de muren vraagt minder transport, minder opbouwtijd en minder stroom dan een plafond vol oudere lampen.

Wat betekent dit voor jouw feest of zaal?

  • Denk in ruimte, niet alleen in podium. Licht op de muren of een scherm achter de dj maakt meer indruk dan nog meer lampen naast de dj.
  • Vraag naar muziekgestuurde lichtshows. Steeds meer dj’s kunnen hun licht automatisch laten meelopen met de muziek. Vraag een drive-in-show of dj hoe ze dat aanpakken.
  • Kies kwaliteit boven hoeveelheid. Een paar goede moving heads en wat rook geven vaak een strakker resultaat dan veel goedkope effecten.
  • Lasers alleen met een vakkundige operator. Laat je goed informeren over veiligheid voordat je een laser boekt.
  • Vraag naar stroom en energie. Zeker op locaties zonder vaste aansluiting is het slim om te vragen naar zuinige LED-apparatuur of batterijopslag.

Zelf iets van deze trends naar je eigen feest halen? In ons overzicht van verhuurbedrijven voor licht en geluid zoek je eenvoudig op plaats en afstand een bedrijf bij jou in de buurt. Wil je liever een dj die licht en geluid zelf meeneemt, kijk dan bij de drive-in-shows.

Bronnen